Het antieke Rome: het Capitool

 

De wandeling door het antieke Rome begint met een bezoek aan Capitool. Het Capitool heeft veel van zijn majesteit verloren door het reusachtige monument van Vittorio Emmanuele, tevens Graf van de Onbekende Soldaat, dat tegen de noordkant van het Capitool is gebouwd. Voor de aanleg moest zelfs een stuk van de heuvel weggegraven wordenis. Het monument dateert uit 1885-1911 en verheerlijkt koning Vittorio Emanuele II, die door de verovering van Rome in 1870 en de annexatie van de Pauselijke Staten de eenmaking van Italië voltooid heeft. Het monument is nog even wit als in het begin: het marmer waarmee het gebouwd is, krijgt geen patina. Dit in tegenstelling tot de travertijn, waarmee de meete Romeinse gebouwen zijn opgetrokken. De Romeinen spreken spottend over de macchina da scrivere, de schrijfmachine of de torta matrimoniale, de bruidstaart. Het geeft het ons tevens een idee hoe de monumenten van het oude Rome in de keizertijd er moeten hebben uitgezien: indrukwekkend, maar koud.


De Capitolinus is de kleinste van de zeven heuvels.á Hij bezit twee toppen, de Arx en het Capitolium, met tussenin een klein zadeldal, het Asylum.

De heuvel werd eerst bewoond door de Sabijnen.

De Etrusken bouwen hem uit tot het militair en religieus centrum van de stadsstaat.

De steile en gemakkelijk te verdedigen Capitoolheuvel werd nog oninneembaarder gemaakt met behulp van een hoge vestingsmuur. Als je het Forum bezoekt, bemerk je dat het niveau van het oude Rome 8 n 10 in dieper lag dan het huidige niveau. Het Capitool domineerde dus op nog indrukwekkender wijze dan thans de stad Rome. De naam Capitolium is niet toevallig afgeleid van het Latijnse caput. .

Het tegenwoordig uitzicht van de Campidogliogaat terug op Michelangelo.á Centraal stond het ruiterstandbeeld van keizer Marcus Aurelius, het enige dat uit de Oudheid is bewaard gebleven.á De grote trap (de cordonnata) wordt bekroond door de beelden van de Dioscuren Castor en Pollux, werken uit de late keizerstijd.á Het plein wordt omgeven door drie Renaissancegebouwen:in de diepte het Palazzo Senatorio (stadhuis van Rome, gebouwd op de resten van het Tabularium), rechts (als je opstijgt) het Palazzo dei Conservatori en links het Museo Capitolino. Michelangelo opende het plein naar de stad en niet naar het Forum. Het plein bevindt zich in de inzinking tussen de 2 toppen van het Capitool. Het zadeldal met het heilig bosje van Romulus, waarin vluchtelingen de onschendbaarheid genoten (asielrecht), viel samen met het huidig plein.

Van de antieke gebouwen is praktisch niets bewaard.

Wat de beelden van Castor en Polluxbetreft: In verband met de afmetingen van deze beelden kan men stellen dat de monumentaliteit een van de kenmerken is van de keizerlijke kunst van Rome, monumentaliteit en zelfs pronkerigheid, meer dan diepte en expressie. Het is er haar vooral om te doen de mensen het gevoel, te geven van hun kleinheid, door hen te confronteren met de grootsheid van de door de keizer gewilde creaties, waarin deze zijn bijna goddelijke macht zichtbaar en voelbaar maakt. Dat gevoel van kleinheid en eerbied moet de onderdanen geneigd maken zich te onderwerpen aan de keizerlijke staatsordening. Dat geldt zowel voor de geweldige en luxueuze bouwwerken als voor de monumentale beelden

 

Midden op het plein heeft Michelangelo het ruiterstandbeeld van Marcus Aurelius geplaatst, het enige ruiterstandbeeld dat de oudheid heeft overleefd, omdat men het in de Middeleeuwen voor een beeld van de christelijke keizer Constantijn hield, anders had men het brons wel gerecycleerd. De opvatting ervan is beïnvloed door het Griekse ideaal van vormschoonheid, maar verloochent toch allerminst de eigen Romeinse tradities van realisme en individualisering. Het is het model geworden van de ruiterstandbeelden van de Renaissance en daarlangs van die van de latere tijden.

Marcus Aurelius was de keizer-filosoof. Hij regeerde van 161-180. Hij speelt een belangrijke rol in de film Gladiator.

 

 

In 344 v.C.bouwde Camillus de tempel van Juno Moneta, de waarschuwende raadgeefster.á Daar sloegen de drie muntmeesters (tresviri monetales) de geldstukken (moneta).á Het waren de aan Juno Moneta gewijde ganzen die de Romeinen met hun gesnater 's nachts waarschuwden dat de Galliërs onder leiding van Brennus klaarstonden om de burcht binnen te vallen.

Heden ten dage staat daar de kerk van SMaria in Aracoeli. Vele tempels werden in de Middeleeuwen tot kerken omgebouwd. Godinnen als Juno, Minerva en Venus moesten plaatsmaken voor Maria. De steile trap werd in de Middeleeuwen gebouwd, in 1348, ter vervulling van een gelofte bij een pestepidemie. Cola di Rienzo, volksmenner en republikein, was de eerste die de trappen beklom. Rechts van de trap staat een beeld van Cola di Rienzi, op de plaats waar hij vermoord werd.

 

 

 

Koning Ancus Marcius bouwde op het Capitool de Tempel van Jupiter Feretrius, de beschermer van de trouw.á Plaats: achter de Museo dei Conservatori.

De Etrusken vervingen hem door het belangrijkste heiligdom van Rome, de Tempel van Jupiter Optimus Maximus of Jupiter Capitolinus.á Het is een driecellige tempel, toegewijd aan de godentrias Jupiter, Juno en Minerva.á De voor die tijd grote tempel (60 x 50 m) heeft een voorhal met drie rijen van elk zes zuilen, een voorgevel met een Grieks fronton, en een rij van zes zuilen aan de zijkanten. De trias is Etruskisch erfgoed.

De inwijding had plaats in de periode van de overgang van de koningstijd naar de republiek.á Het gebouw werd verscheidene malen gerestaureerd, het laatst door Keizer Domitianus.

De tempel was het eindpunt van de triomftochten die over de Via sacra op het Forum Romanum en de Clivus Capitolinus naar de heuvel optrokken.á De tempel was het symbool van de macht van Rome. Het tempelplein was een trefpunt voor allerlei bijeenkomsten.

De Tarpe´sche rots (Rupes Tarpeia) bevindt zich aan de zuidkant en daalt stijl af naar het Velabrum, oorspronkelijk een moerassig gebied tussen de Capitolinus en de Tiber.á In de eerste tijden werd de rots gebruikt om ter dood veroordeelden terecht te stellen.

Esquilijn - Esquilinus

De Esquilinus bezit drie uitlopers, de Cispius, de Fagutal en de Oppius.á De heuvel werd eerst bewoond door de Latijnen, die er drie dorpen stichten.

Tijdens de republiek ontstonden er slecht befaamde volkswijken, o.m. de Subura.

Mecaenas, de kunstminnaar en de raadgever van Augustus, vormde de Esquilinus om tot een sprookjesachtige tuin.

Keizer Nero bouwde er, na de grote brand van Rome in 64, zijn schitterende villa, de Domus Aurea, met een park van 80 ha, dat zich uitstrekte over de Esquilinus, de Palatinus en de Velia.á In de vallei, waar later het Colosseum zou komen, legde hij een grote vijver aan.

Keizer Titus vergrootte de baden van de villa tot een kleine openbare instelling, de Thermae Titianae.

Keizer Traianus bouwt op de plaats van de Domus Aurea de eerste grote openbare badinstelling, de Thermae Traiani. In de ru´ne van deze thermen werd in 1506 het beeld van de Laoco÷ngroep gevonden. (Vaticaans museum).

Uw portaalsite over Italië: www.casa-in-italia.com (informatie en verhuur)