Hoofdstuk 6: Het Moderne Rome (na 1800).

1. De Franse Tijd.

In 1798 bezetten de Fransen de stad en brengen paus Pius VI als hun gevangene naar Frankrijk over.

Pius VII wordt te VenetiŽ gekozen, maar door het Concordaat tussen de Kerk en Napoleon in 1801, kan de paus naar Rome terugkeren.† In 1809 moet hij echter opnieuw naar Frankrijk komen, terwijl Rome wordt uitgeroepen tot de tweede hoofdstad van het Franse Keizerrijk.† De zoon van Napoleon, de 'Kleine Adelaar', wordt de koning van Rome.† Na paus Sixtus 5 heeft niemand meer dan Napoleon gewerkt aan de urbanisatie van de stad.† Zijn bedoeling was het Rome van de keizers in de plaats van het Rome van de pausen te stellen.† Het plan is slechts ten dele uitgevoerd.† Belangrijk zijn de eerste opgravingen van de keizerlijke fora.

2.† De Eenmaking van Italie.† Het Risorgimento

Na het congres van Wenen kan paus Pius 7 in 1814 naar Rome terugkeren.† De revolutionaire stromingen van 1830 en 1848 hebben echter ook hun invloed in de Pauselijke Staten.† Paus Pius 9 voert wel een liberale grondwet in, maar hij wordt door de aanhangers van Mazzini verdreven.† Dank zij de hulp van de Franse troepen kan hij terugkeren, maar hij is niet in staat to beletten dat Cavour grote gebieden van de Pauselijke Staten afneemt.

In 1870 breekt de Frans-Duitse oorlog uit.† De Franse troepen die Rome tegen de oprukkende Italianen verdedigen, worden naar het moederland teruggeroepen.† Koning Victor-Emmanuel 2 en Cavour aarzelen een tijd, maar het vooruitzicht van Rome als hoofdstad van het nieuwe koninkrijk is hen te sterk.

Op 20 december 1870 trekken de Italiaanse troepen door de Porta Pia de stad binnen.† De pauselijke Zouaven bieden slechts een symbolische weerstand.† Het Palazzo del Quirinale, eens het pauselijke zomerverblijf, wordt de residentie van de Italiaanse koning.† De paus aanvaardt dit niet en gaat in 'vrijwillige ballingschap' naar het Vaticaans paleis.† De onenigheid tussen het Vaticaan en het Quirinaal begint.

De urbanisatie van de nieuwe Italiaanse hoofdstad mist elke goede smaak.† Door grondspeculaties gaan de prachtige tuinen op de heuvels onherroepelijk verloren.† De antiklerikalen trachten zelfs de Sint-Pietersbasiliek te verbergen achter pompeuze gebouwen,zoals het Justitiepaleis aan de Tiber.

Op de Piazza Venezia bouwt men van 1885 tot 1911 san het Monument voor Vittorio Emanuele en de Eenmaking van Italie.† Dit reusachtig gebouw, gelnspireerd door de Griekse en Romeinse stijlen, domineert nog altijd als een witte vlek het stadsbeeld.
De bevolking groeit aan van 200.000 in 1870 tot 600.000 Ūn 1910.

3.† De fascistische tijd van Mussolini.

In de Eerste Wereldoorlog staat ItaliŽ vanaf 1916 aan de kant van de geallieerden,† maar na de overwinning op Oostenrijk-Hongarije ontstaat een crisis op elk gebied.† De beweging van de oudstrijders wil het land behoeden voor een communistische overheersing.† Benito Mussolini, de leider van de beweging, komt na de Mars op Rome, op 28 oktober 1922, aan de macht.† Hij vormt ItaliŽ om tot een fascistische staat: alle macht ligt in handen van de enige toegelaten partij.† De 'Duce' vestigt zich in het Palazzo Venezia, waar hij de volksmassa met zijn opzwepende redevoeringen toespreekt.† Zijn droom is het herstel van het Rijk rond de Middellandse Zee.† Deze politiek zal hem in conflict brengen met de traditionele mogendheden en in de armen drijven van Nazi-Duitsland.

Mussolini wil aan Rome een groots monumentaal karakter geven.† De antieke monumenten worden opgegraven en gerestaureerd.† Zo ontstaat het prachtig geheel van het Antieke Rome met het Colosseum, het Forum Romanum en de keizerlijke fora.

Aan de Tibermonding wordt de oude havenstad opgegraven.† Ostia Antica wordt het tweede Pompei.† Als een der eerste autowegen in Europa verbindt de Via del Mare het antieke stadscentrum met de zee.

In 1929 krijgt de 'Romeinse kwestie' tussen het Vaticaan en het Quirinaal een oplossing door het Verdrag van Lateranen, waardoor Vaticaanstad als souvereine staat ontstaat.† Ter herinnering aan het verdrag, wordt de volkswijk tussen het Sint-Pietersplein en de Tiber vervangen door een brede laan, de Via della Conciliazione.

Na 1930 ontstaan enkele merkwaardige verwezenlijkingen die toonaangevend zijn gebleven voor de moderne: het Foro Italico, een Olympisch stadion; het begin van het Stazione Termini, dat na de Tweede Wereldoorlog wordt voltooid; de Cinecittŗ, de grootste filmstudio's ter wereld, en de eerste gebouwen voor de geplande wereldtentoonstelling van 1942, de Esposizione Universale di Roma (E.U.R.).

Tot de afzonderlijke wapenstilstand op 8 september 1943, staat ItaliŽ aan de zijde van Nazi-Duitsland in de Tweede Wereldoorlog.† Voor de verovering van Rome door de geallieerden op 4 juni 1944, lijdt de stad onder de luchtaanvallen.† Paus Pius 7 gaat persoonlijk de getroffenen bijstaan na een verwoestende aanval op de wijken achter het StazioneTermini.

4. Na de Tweede Wereldoorlog.

Op 2 juni 1946 wordt Rome de hoofdstad van de Repubblica Italiana.

De stadsbevolking groeit zeer snel aan, vooral door de inwijkelingen uit het Zuiden, die tevergeefs werk zoeken.† Eigenaardig verschijnsel is immers dat Rome als grootstad niet beschikt over grootindustrie. De stad kent lange tijd het probleem van de krottenwijken.

Het aantal inwoners bereikt bijna 3 miljoen.

Ondanks de materiŽle moeilijkheden blijft Rome aan de spits van de moderne urbanisatie.† De randwijken, die zonder overgang onmiddellijk uit het landschap oprijzen, bezitten een fraai esthetisch uitzicht door de afwisseling van vormen en kleuren.

Vanaf 1951 wordt verder gebouwd aan de E.U.R., een nieuwe stad. vooral bestemd voor openbare gebouwen. Elegant is de Palazetto dello Sport voor de Olympische Spelen van 1960.

 

Uw portaalsite over Italië: www.casa-in-italia.com (informatie en verhuur)