Geschiedenis van Italië

Na 476 werd het Romeinse Rijk verdeeld over het Bijzantijnse keizerrijk en de Germaanse invallers (Oostgoten en Longobarden).

Het Italiaanse schiereiland (op het Zuiden na) werd in het Karolingische rijk opgenomen (2de helft van de 8ste eeuw). Bij de verdeling van dit Karolingische Rijk (Verdun 843) behoorde Italië tot het middenrijk. In 962 kwam het onder het Heilige Roomse Rijk. De kruistochten maakten de Middellandse Zee vrij voor de steden Genua en Venetië.

De investituurstrijd (strijd voor de benoeming van bisschoppen) tussen de keizer en de paus verliep in het voordeel van de paus (Concordaat van Worms 1122). Hierdoor verhoogde het aanzien en de macht van de paus. De Welfen streefden naar een verzwakking van de keizerlijke macht; Milaan, Venetië, Genua, Firenze,... streefden naar zelfstandigheid. De Ghibellijnen waren voor een sterk gezag van de keizer. De Italiaanse steden geraakten meer en meer onafhankelijk (einde 13de eeuw). In Italië ontstond een mozaiek van vorstendommen. Firenze werd in de 15de eeuw heel machtig.

Na 1500 nam de buitenlandse inmenging van Frankrijk (Valois), Oostenrijk (Habsburg) en Spanje (Aragon) toe. Meer dan 3 eeuwen gaan buitenlandse vorsten in vele vorstendommen de plak zwaaien.

Na Napoleon en de conferentie van Wenen (1815) ijverden vele groepen voor een verenigd koninkrijk Italië (Cavour, Victor Emanuel II, Garibaldi). In 1870 werd de éénmaking verwezenlijkt. Op het einde van de 19de eeuw nam de koloniale expansie toe (Ethiopië). Tijdens WOI streed Italië tegen Duitsland met het oog op territoriale aanwinsten. Na WOI greep de fascistische beweging de macht onder leiding van Mussolini. Il duce bleef aan de macht tot in 1943. Hij koos tijdens WOII de kant van Hitler (As Rome-Berlijn). Italië werd een republiek in 1946.

De Italiaanse éénmaking

Pogingen tot éénmaking tussen 1820 en 1848 werden onderdrukt door Oostenrijk. De Italianen rekenden op de hulp van Frankrijk (Napoleon III) om de eenmaking te realiseren.

Cavour (minister-president van Piemont-Sardinië) versloeg samen met de Fransen de Oostenrijkers te Magenta (1859) en te Solferino. Lombardia sloot aan in 1859, later Parma, Modena en Toscana.

Huurlingenleider Garibaldi trok op vanuit het zuiden. Garibaldi sloot zich aan bij koning Victor Emanuel II. In 1861 werd het koninkrijk Italië uitgeroepen met Firenze als hoofdstad. Tegen 1870 werden Venetië en Rome bij het koninkrijk gevoegd. Het pauselijke leger, gesteund door zoeaven, werd verslagen. Rome werd de hoofdstad. Vaticaanstad blijft een onafhankelijke staat. In 1929 komt de verzoening tussen de Italiaanse staat en de paus tot stand (Lateraans verdrag).

Giuseppe Garibaldi (1807-1882)

Dit is een Italiaanse vrijheidsstrijder die beïnvloed was door o.a. de denkbeelden van Mazzini over de eenmaking van Italië. Mazzini vertegenwoordigde het liberale en republikeinse element in de Italiaanse eenmaking of Risorgimento. Garribaldi was kapitein bij de koopvaardijvloot. In 1834 moest hij voor zijn leven vluchten naar Zuid-Amerika. In 1848 kwam hij terug naar Nizza (Nice), nam deel aan de oorlog tegen Oostenrijk en steunde in 1849 de verdediging van Rome onder Mazzini tegen het Franse leger. Garibaldi verzette zich tegen de afstand van Nizza en Savoye aan Frankrijk. In 1848 vertrok hij vanuit Genua met ruim 1000 vrijwilligers naar het opstandige Sicilië en landde er in Marsala. Hij veroverde Sicilië en het zuiden van Italië. In 1860 ontmoetten Garibaldi en koning Vittorio Emanuel II elkaar. Ter wille van de eenheid van Italië deed Garibaldi afstand van zijn republikeins ideaal en beloofde trouw aan de koning. Hij probeerde nog 2 keer om Rome, dat bezet was door de Fransen, te bevrijden: in 1862 en 1867 (slag bij Mentana).

Italië tussen 1870 en 1914

Het economisch model van Piemonte werd getransformeerd op het nieuwe Italië: er werd gestreefd naar een sluitende begroting via belastingsverhogingen, en paste de vrijhandelsideeën toe op geheel Italië. In het Zuiden was er een grote vlucht in de maffia. Het land werd bestuurd door compromisregeerders, meesters in de persoonlijke pacten en de combinazinoni. In 1876 kwamen linkse regeringen aan de macht. Ook links kon de verwachtingen van het volk niet inlossen. De sociale onrust bleef voortduren. Het land werd verder bestuurd door compromispolitici. Van een ware democratie was geen sprake.

Waarom kon Mussolini aan de macht komen ?

Het ontbreken van een werkelijke democratie in de periode van 1870 tot 1920 waarbij de burger heel ver van het politieke gebeuren stond schiep een ware voedingsbodem voor het fascisme. Giolitti die het fascisme verkeerd had ingeschat hoopte dat de opwelling van het fascisme zou wegebben.De sociaal-economische moeilijkheden in het land, gepaard met de gekrenkte nationale gevoelens (Italië had van de geallieerden niet gekregen wat het gehoopt had) versterkten de roep om eens sterke man. Het socialisme dat zelf niet wist wat het moest doen (parlementaire verantwoordelijkheid nemen of de revolutionaire weg opgaan) bood geen waardevol alternatief voor de politieke impasse van het land. Zowel de koning, de regering, de industriëlen, en de landeigenaars hadden een heilige schrik voor het Rode Gevaar dat door Mussolini sterk was overdreven. De zin voor het uiterlijke vertoon van de doorsnee Italiaan deed de weegschaal volledig overhellen naar de figuur van Mussolini.

Vond je deze bladzijden interessant?  Zijn er tekorten, aanbevelingen? Laat het me weten.

     Terug naar de Homepage Toscane/Umbria

Bezoek ook eens de homepage Italiaanse kunst

Ben je op zoek naar een vakantiewoning in Toscane of UmbriŽ?  Bezoek onze commerciŽle website 1 (Toscana) en website 2 (Umbria).