Castel di Pietra te Gavorrano

Pia dei Tolomei

Het kasteel werd rond het jaar 1000 gebouwd door de Aldobrandeschi, die het vervolgens overlieten aan de familie Pannocchieschi.

1295 was het kasteel het scenario van de legendarische Salto della Contessa, met als protagonist Nello Pannocchieschi: om Margherita Aldobrandeschi te kunnen huwen, besloot hij zijn eerste vrouw Pia de' Tolomei, uit Siena, eerst op te sluiten in de vesting en vervolgens te doden. Hij zou haar uit het raam hebben gegooid. Deze episode wordt door Dante verteld in zijn Purgatorio, het tweede deel van de Divina Commedia.

"Deh, quando tu sarai tornato al mondo,
e riposato de la lunga via,
seguitò 'l terzo spirito al secondo,

Ricorditi di me, che son la Pia;
Siena mi fé, disfecemi Maremma:
salsi colui che 'nnanellata pria

disposando m'avea con la sua gemma".
(Purgatorio, V 130-136)

Ik parafraseer: "Wanneer je na je lange tocht (van Inferno over Purgatorio naar Paradiso) in de wereld bent teruggekeerd, zo ging de derde geest (Pia) verder na de tweede (Buonconte), denk dan aan mij. Siena heeft mij gemaakt, de Maremma heeft mij gedood. Dat weet hij die mij zijn ring heeft gegeven vooraleer mij te trouwen."

Dante bevindt zich op de helling van de berg can het Purgatorio, waar de zondaars zich bevinden die zelf vermoord zijn en op het einde van hun leven berouw hadden over hun zonden, maar geen boete meer konden doen. Hij ontmoet er Jacopo del Cassero, Buonconte da Montefeltro en Pia de' Tolomei.

Pia is een fijne vrouw, wij voelen mee met haar onrechtvaardige lot, zoals we meevoelen met Paolo en Francesca in de 5e zang van de Inferno. Ze is heel beleefd: ze vraagt Dante om aan haar terug te denken wanneer hij heel zijn tocht beëindigd zal hebben. Dit ricorditi di me... is en van de beroemdste verzen van het gedicht geworden en is doordrongen van een vrouwelijke zachtheid die alleen Dante kan beschrijven. Haar woorden zijn zacht, suggestief. Geen klacht tegen haar lot, zoals de meeste gestraften in het Inferno of Purgatorio doen, of haar moordenaar.

In het begin van de 14e eeuw kwam de vesting in handen van Siena, vervolgens van Massa Marittima en tenslotte opnieuw van Siena.

In het midden van de 16e eeuw werd het fort opgenomen in de Granducato di Toscana, het Groothertogdom Toscane.

Maar het verval begon langzaam, in feite blijven er vandaag de dag enkel ruïnes over.

Het verhaal van Pia dei Tolomei heeft veel kunstenaars geïnspireerd. Ezra Pound en T. S. Eliot schreven erover, Marguerite Yourcenar wijdde er een tragedie aan. De belcanto-componist Gaetano Donizetti schreef een Pia dei Tolomei.

De ontmoeting van Dante (en Vergilius) met Pia, in de versie van Gustave Doré
Misschien de bekendste afbeelding van Pia: door de Dante Gabriel Rossetti, 1880
Vincenzo Cabianca, Pia dei Tolomei wordt naar het kasteel gebracht, 1858

Hoe raak je er? Niet zo gemakkelijk.... Je neemt de superstrada Siena-Grosseto en rijdt af in Civitella Maritima, neem vervolgens Roccastrada en Ribolla. Na Ribolla richting Gavorrano rijden, dit gedurende 8 km. en na de weg die rechts naar Massa Marittima voert, zie je links een landweg waar je het verbodsteken moet negeren. 2,2km. verderrijden, tot je een weg rechts neemt. Hier verderrijden, je passeert een hoeve. Na 100 m. moet je je wagen achterlaten en te voet verdergaan.

Vond je deze bladzijden interessant?  Zijn er tekorten, aanbevelingen? Laat het me weten.

     Terug naar de Homepage Toscane/Umbria

Bezoek ook eens de homepage Italiaanse kunst

Ben je op zoek naar een vakantiewoning in Toscane of UmbriŽ?  Bezoek onze commerciŽle website 1 (Toscana) en website 2 (Umbria).