Raffaello Sanzio

Rafael werd geboren te Urbino, in 1483. Hij werd wees op twaalfjarige leeftijd. In 1500 werd hij leerling van Perugino, te Perugia. De vaste vormgeving en de zachte verfijning van deze grote schilder vindt men bij Rafael nog tot in de laatste jaren terug, maar bijzonder sterk in zijn eerste werken.
In 1509 komt hij te Rome aan als vermaard meester. In die tijd was daar Bramante bezig met de bouw van het Vaticaans paleis. Raffaello kreeg van Julius II de opdracht de pauselijke appartementen te versieren. Eind maart 1520 werd hij ziek, en stierf enkele dagen later. Hij werd met de hoogste eer in het Pantheon begraven.
Om de figuur van Raffaello is, hoofdzakelijk in de 19e eeuw, een aureool van onaantastbaarheid en vertederde legende ontstaan, die hem geen goed hebben gedaan. Hij was geen stralende jonge god maar een eerder onopvallende verschijning. Het zo graag als een mysterie aangehaalde 'penseel van Raffaello’ was geen toverstaf, maar een werktuig waarmee hij zich dikwijls heeft afgebeuld.
Stijlkenmerken

• de eerste werken staan sterk onder invloed van Perugino: de vrouwentypes met het stereotiepe volle gezicht, de kleine mond en de dikke onderlip; de figuren staan even ritmisch, melodieus verloren in het landschap. Toch missen deze werken de warme, bruine tonaliteit van Perugino, maar bezitten iets persoonlijks: prille heldere kleuren.
• sedert zijn verblijf te Firenze (1504-15083) neemt hij van Leonardo da Vinci het sfumato over; tekening en kleur klaren op tot lieflijke schoonheid en milde charme.
• tijdens zijn Romeinse periode bestudeert hij de fresco’s van Michelangelo, die hem niet van zijn stuk brengen. Hij maakt zich echter het Venetiaanse koloriet eigen.
• zijn merkwaardige portretten tonen hem als een verrassend scherp waarnemer.
• steeds blijft Raffaello een jongensachtige dromer. De indruk van feestelijkheid en reinheid spreekt uit elk werk.

Enkele werken:

te Firenze schildert hij verscheidene Madonna’s, zoals de Madonna del Granduca (Pitti, Firenze). Toepassing van het sfumato. Het geheel komt tot leven door de buitengewone werking die uitgaat van het even gebogen hoofd.

• de fresco’s in de stanzen in het Vaticaan. In de Camera della Segnatura schildert hij de Disputa del sacramento, de verheerlijking van de eucharistie, en de Scuola d’Atene, de triomf van de wijsbegeerte en de theologie.
  In de Camera d’Eliodoro schildert hij De bestraffing van Heliodorus: een Syrisch veldheer die het goud van de tempel van Jeruzalem roofde en door een ruiter uit de hemel werd gestraft.
  Eveneens: De Bevrijding van Petrus, .De mis van Bolsena, (een ongelovig priester bij wie de hostie begint te bloeden) en De ontmoeting van Leo I met Attila.
  Raffaello heeft in deze fresco’s een wonderderbare ruimtewerking geschapen. Zijn uitbeelding van de Antieken is een standaardtype geworden. De religieuze onderwerpen hebben bij hem een feestelijkheid gekregen, die voor het eerst van alle angst voor de duivel bevrijd is.
• de kartons voor wandtapijten in de Sixtijnse kapel: 10 kartons voor gobelins die te Brussel werden uitgevoerd door Pieter Coecke. Zeven ervan werden door Rubens ontdekt en worden nu te Londen bewaard. B.v. De wonderbaarlijke visvangst. De waarde van deze werken, gekenmerkt door de klare compositie en de monumentale figuren, komen slechts als wandtapijt volledig tot haar recht. Dieptewerking behoort immers niet tot de techniek van het wandtapijt omdat het een afsluitende functie heeft.
• Portretten. Op dit gebied van de schilderkunst heeft zich ook een ontwikkeling voorgedaan. In het quattrocento was het portret de loutere weergave van het model. In het cinquecento eist de kunst dat in het portret een voor de persoonlijkheid karakteristieke situatie wordt weergegeven. Niet alleen de gelaatstrekken, maar ook het gebaar en de beweging moeten expressief zijn. Men gaat dus over van de beschrijvende stijl naar de dramatische. Hierin is Raffaello een meester. De portretten behoren tot het beste van wat hij schiep. Bv. Paus Leo X met twee kardinalen (Uffizi, Firenze) en La donna velata (Pitti, Firenze)
• De Madonna’s uit de Romeinse periode: Madonna della Sepia (Pitti, Firenze): een klein en innig tafereel. Sixtijnse Madonna (Dresden): een verheven werk.
• Transfiguratie (Vaticaan): grootse synthese van de meester.

 Keer terug naar de homepage Italiaanse kunst

Ga naar de homepage Umbria/Toscana

 Ga naar verhuur vakantiewoningen in Umbrië

 Ga naar verhuur vakantiewoningen in Toscane

Uw portaalsite over Italië: www.casa-in-italia.com (informatie en verhuur)