Sarah Dunant

De Engelse schrijfster Sarah Dunant heeft twee mooie romans geschreven over de Italiaanse geschiedenis en kunst.

De geboorte van Venus

Het eerste heet De geboorte van Venus en verwijst uiteraard naar het beroemde schilderij van Botticelli, dat nu in de Uffizi prijkt. Maar Botticelli speekt geen echte rol in De geboorte van Venus, of toch. Zoals geweten kende de schilder een religieuze crisis op het einde van zijn carrière, dit onder invloed van Savonarola en zijn piagnoni. De roman van Dunant vertelt het verhaal van de rijke Florentijnse familie Cecchi op het einde van de 15e eeuw. De pater familias is stoffenhandelaar en heeft commerciële betrekkingen met het noorden en brengt van een van zijn reizen een Vlaamse schilder mee, die de huiskapel moet decoreren. Historisch juist: er bestonden commerciële en artistieke betrekkingen tussen Vlaanderen, vooral Brugge, en Firenze.

Alessandra, vijftien jaar oud, wordt verliefd op deze excentrieke kunstenaar. Of wordt ze verliefd op de kunst? Het rebelse meisje heeft artistieke kwaliteiten, wat voor een vrouw zeker niet paste in de 15e - 16e eeuw. Maar naar goede gewoonte wordt zij uitgehuwelijkt. Wanneer haar man homoseksueel blijkt te zijn, vlamt haar liefde voor de kunstenaar nog meer op. Toch blijft ze bij haar man: want als getrouwde vrouw heeft ze meer vrijheid dan als ongetrouwde. Cristoforo geeft haar trouwens de vrijheid om te schilderen en te tekenen.

De roman speelt zich af in de woelige periode van het einde van het Quattrocento. Wanneer Lorenze de' Medici sterft in 1492, staat het Franse leger klaar om de stad in te nemen. Maar weldra zal de theocratie van Savonarola het bestuur van de stad in handen nemen. Het is een periode waarbij al wat te werelds is, wordt verboden: profane kunst, homoseksualiteit, juwelen, boeken. Er worden autodafé's ingericht met openbare verbranding van alle luxegoederen. Vandaag de dag zouden wij Savonarola een fundamentalist noemen. Enkele jaren later werd hij van de troon gestoten en verbrand. Hij mag als eeb voorloper beschouwd worden van de Hervorming.

Uiteindelijk komt Alessandra in een klooster terecht, samen met haar dochter. Daar kan ze zich wijden aan haar roeping: schilderen. De roman begint in feite bij haar dood in 1527 en is in feite één grote flashback.

Een schiterende voorbeeld van historische fictie! Het gaat niet alleen om een mooi verhaal, maar je leert ook het Firenze van de renaissance goed kennen!

In het gezelschap van de courtisane

Ook de tweede hitorische roman van Sarah Dunant is een schot in de roos. Niet meer Firenze van de 15e - 16e eeuw, maar Rome en vooral Venetië in de 16e eeuw.

Twee vedute van Canaletto (weliswaar 18e eeuw....): Piazza San, Marco en het Canal Grande

Het verhaal begint in 1527, bij de beruchte Sacco di Roma, waarbij de troepen van Karel V, later nochtans de kampioen van het katholicisme, Rome belegert en inneemt. De Spanjaarden, maar vooral de protestantse Duitsers branden, moorden plunderen. De mooie courtisane Fiammetta Bianchini, kan samen met haar dienaar, de dwerg Bucino, nauwelijks ontkomen. Ze slikken enkel juwelen in, om later te kunnen overleven.

Ze komt aan in de meest tolerante katholieke stad van die tijd: Venetië. Hier bouwen beiden, door de schoonheid en de verleidingstechnieken van Fiammetta, een nieuw bestaan op. Ze wonen in een mooi huis, nabij het Canal Grande. De meeste klanten van Fiametta zijn rijke kooplui, die de havenstad Venetië bezoeken, en plaatselijke handelaars en edelen. Venetië wordt aristocratisch bestuurd: de adel is aan de macht, maar niemand stelt die staatsvorm in vraag. Als het geld maar binnenkomt..... Courtisanes, in feite luxe-prostituees, werden geduld in Venetië, zoals in iedere havenstad, maar ze moetsen zich wel, met een beschrijving, inschrijven in een register. Carpaccio wijdde verschillende schilderijen aan courtisanes.

Tiziano, Zelfportret
Tiziano, Portret van Pietro Aretino

Heel wat historische personnages treden op. De belangrijkste Venetiaanse renaissanceschilder Tiziano Vecellio (Titiaan), die o.a. bekend stond om zijn weelderige vrouwelijke naakten. Fiammetta poseert voor hem. Het resultaat is (misschien) de Venus van Urbino, waaraan Umberto in 2005 in Brussel nog een tentoonstelling wijdde. Ook Pietro Aretino treedt op. Hij werd de flagello dei principi genoemd, de gesel van de prinsen, omdat hij met zijn scherpe pen mensen kon afmaken. Ook hij moest holderdebolder Rome verlaten en vestigde zich in het gastvrije Venetië. Hij was een goede vriend van Tiziano. ook Marcantonio Raimondi, de etser van Raffaello (Rafael), speelt een rol.

Tiziano, Venus van Urbino

Op de cover van de oorspronkelijke Engelstalige uitgave staat een detail uit de Venus van Urbino van Tiziano, op de Nesderlandse vertaling vind je de Susanna van Jacopo Tintoretto, ook hij een Venetiaans renaissanceschilder.

Ook hier dus weer een sterke vrouwenfiguur die de roman overheerst. Heel wat research ging het schrijven van de roman vooraf.

 

 Keer terug naar de homepage Italiaanse kunst

Ga naar de homepage Umbria/Toscana

 Ga naar verhuur vakantiewoningen in UmbriŽ

 Ga naar verhuur vakantiewoningen in Toscane

Uw portaalsite over Italië: www.casa-in-italia.com (informatie en verhuur)