Giulio Cesare. L'uomo, le imprese, il mito

Caesar keert naar Rome terug, alsof hij ooit was weggeweest......

Opvallend toch hoeveel belang Italië de laatste tijd hecht aan het grootse verleden van Rome. Het Chiostro del Bramante ligt op enkele meter van de Piazza Navona en is in feite het klooster van de meer bekende kerk, Santa Maria della Pace, schitterende barokparel van Pietro da Cortona. Vandaag wordt het klooster gebruikt om er tentoonstellingen in te richten.

De ondertitel van de tentoonstelling maakt veel duidelijk: wie was Caesar als mens, wat waren zijn ondernemingen en wat betekent de mythe "Caesar"?

De Caesar Chiaramonti
De "groene Caesar" in Egypte gevonden, nu in Berlijn
een portret van de Florentijnse renaissancekunsteaar Desiderio da Settignano

Hoewel Caesar wereldberoemd was, zijn er niet zoveel portretten van hem overgebleven. De twee mooiste zijn aanwezig op de tentoonstelling. Je vindt er ook mooie bustes van zijn tijdgenoten. Crassus "Dives", met wie hij het eerste driemanschap sloot (spijtig genoeg ontbreekt Pompejus), Cicero, een van zijn tegenstanders.

 
deze kop stelt waarschijnlijk Crassus voor
Cicero
 

Caesar was een mythische figuur, die niet alleen in zijn eigen tijd de mensen begeesterde (hij was razend populair). Ook in de middeleeuwen, renaissance, barok en de Aufklärung blijft hij mensen aanspreken zoals Vergilius, Mantegna, Shakespeare, Rubens, Tiepolo, Napoleon. Ook in de film komt hij aan bod: Marlon Brando en Rex Harrison spelen Caesar in de films van Mankiewicz.

Caesar en de patricische gens Julia waaruit hij voortkwam beweerden afstammelingen te zijn van Ascanius/Julus, zoon van Aeneas, zelf zoon van Venus en Anchises. Hun geslacht ging dus op de goden terug. In de tentoonstelling is dan ook een beeld uit het Louvre aanwezig, dat een Venus genetrix voorstelt, een kopie van een werk van Callimachus. Caesar en zijn omgeving koesterden deze legendes, omdat het hun geslacht deed teruggaan tot de periode van de Trojaanse verhalencyclus. Octavianus Augustus, opvolger van Caesar, zal Vergilius overigens de opdracht geven een epos te schrijven over Aeneas: dit is zijn beroemde Aeneis.

Venus genitrix, kopie van een werk van Callimachus uit ca. -420
beeldje in klei, 1eeuw n. C.: Aeneas, Anchises en Ascanius vluchten uit Troje; het toont dat de legende van Aeneas wijd verspreid was.
Schitterend relief in neoattische stijl, 1e eeuw v.C., naar Griekse voorbeelden: links zie je hoe Afrodite (met naam in het Grieks) Helena probeert te overtuigen om mee te gaan met Paris; boven op de sokkel de godin Peitho (Overtuiging); rechts Paris (die had ook als 2e naam Alexandros) en Eros

Caesar behoorde tot de adel, maar hij gaat zich in het spoor van zijn oom Marius profileren als een popularis. Maar ook zijn campagne in Gallië maakt hem populair. Op de tentoonstelling vind je wapens die teruggevonden werden nabij Alesia, waar Caesar de eindoverwinning op Vercingetorix behaalde. Er is een mooi beeld, uit het Musée Calvet van Avignon, dat een Gallische strijder voorstelt, met een juweel om de hals.

Caesars verblijf in Egypte en zijn relatie met Cleopatra spreken misschien het meest tot de verbeelding. Caesar had een kind bij Cleopatra, Caesarion, die door Octavianus uit de weg zal worden geruimd.

Een Egyptisch reliëf stelt links Amon-Caesar voor, in het midden Caesarion-Khonsou, rechts Cleopatra-Moet
Reliëf met Nijlscène
Cleopatra VII

Ook de nawerking van Caesar in de latere kunst wordt voorgesteld: een mooi, maar relatief schilderij van Rubens stelt het aanbieden van het hoofd van Pompejus aan Caesar voor.

Een schilderij van een zekere de Pujol staat dicht bij de neoklassieke stijl van Jacques-Louis David. Het stelt Cicero voor die bij Caesar pleit voor Ligarius. Caesar zal Ligarius vergiffenis schenken, dit is de zgn. clementia Caesaris. Het zal hem zuur opbreken, want Ligarius zal deelnemen aan de bloedige Iden van -44.

Uiteraard komt de moord op Caesar aan bod , de moeilijkheden rond zijn "opvolging" en het principaat van Octavianus Augustus. Van het bekende schilderij De moord op Caesar van Vincenzo Camuccini (1796-99) is een olieverfschets aanwezig.

 

Giulio Cesare. L'uomo, le imprese, il mito
Chiostro del Bramante Via della Pace, Roma
Tot 03/05/2009
Elke dag van 10.00 tot 20.00
Zaterdag en zondag van 10.00 tot 21.00
Maandag gesloten
Entreeticket: € 10
Catalogus: SilvanaEditoriale
www.chiostrodelbramante.it

 

 Keer terug naar de homepage Italiaanse kunst

Ga naar de homepage Umbria/Toscana

 Ga naar verhuur vakantiewoningen in UmbriŽ

 Ga naar verhuur vakantiewoningen in Toscane

Uw portaalsite over Italië: www.casa-in-italia.com (informatie en verhuur)