Giotto

Giotto di Bondone (1266-1337) mag beschouwd worden als de grote vernieuwer in de Italiaanse schilderkunst. Zonder hem is de Renaissance ondenkbaar, zoals ook Vasari opmerkt. Hij is het geweest die definitief de overgang van de Byzantijnse naar Italiaanse stijl mogelijk maakte.
Deze overgang was reeds voorbereid door de Florentijn Cimabue (1240-1302), van wie hij volgens de traditie een leerling was en, in mindere mate, door de Siënees Duccio.
Door het feit dat hij zo geniaal was en vooruit op zijn tijd, kende hij niet onmiddellijk echte navolgers, bleef hij een geïsoleerde figuur.  De eerste die de verworvenheden van Giotto zal overnemen zal, 100 jaar later, de eerste Renaissanceschilder, Masaccio, zijn.
De verandering in de kunst weerspiegelt een verandering in de religiositeit. Sint-Franciscus van Assisi verwierp het verhevene, het hiëratische in de godsdienst en kreeg meer aandacht voor de gewone mensen, voor de levende natuur. Hij liet een nieuw beeld van Jezus zien: niet de afstandelijke, transcendente figuur uit het Byzantijnse gedachtengoed, de Pantokrator, de Allesbeheerser, maar ‘een ame en een vreemdelinng die leefde van aalmoezen’, zoals de regel van de Franciscanen vertelt.
Net zoals Cimabue was Giotto een Florentijn. Het is dan ook niet toevallig dat een eeuw na Giotto te Firenze de Renaissance zal ontstaan.

Naast heel wat panelen schilderde Giotto een drietal fresco-cycli. De eerste is die in de bovenkerk van Assisi, maar het auteurschap van Giotto wordt betwist. De cyclus handelt over het leven van Sint-Franciscus.

De Assisi-cyclus

De Scrovegni-kapel

De tweede cyclus vinden we in de Scrovegni-kapel te Padova. Deze kapel werd gebouwd en versierd in opdracht van een zekere Scrovegni, die zichzelf laat uitbeelden in de binnengevel, in het Laatste Oordeel. Hij is de stichter van de kapel en biedt die aan Christus aan om zijn zieleheil af te kopen.
Aan de Westkant vinden we dus het Laatst Oordeel: de apostelen zitten in een halve cirkel rond Christus. Dit betekende een vernieuwing: in de Middeleeuwen stonden ze normaal op 1 lijn; (Michelangelo gaat nog verder: hij plaatst ze in een volle cirkel.)
Aan de Oostkant vindt men de Aankondiging.
De vier banden op de zijwanden behandelen:

Voorbeelden:

Santa Croce

De derde cyclus vindt men in de Peruzzi-kapel van de Santa Croce te Firenze en behandelt opnieuw het leven en de dood van Sint-Franciscus.

Het bekendste fresco is De bewening van de dode heilige. Let op het gebaar van de minderbroeder in het midden, die in een gebaar van vertwijfeling (een gevoelen!) de armen achterovergooit.

Stijlkenmerken van Giotto

Een sterke ordening overheerst in de taferelen. Het decor is er sober gehouden (een architecturaal gewelf of massieve rotsen), de details zijn er beperkt: de aandacht gaat naar het essentiële. Het gaat hier om een ‘georganiseerde’ kunst.

 Keer terug naar de homepage Italiaanse kunst

Ga naar de homepage Umbria/Toscana

 Ga naar verhuur vakantiewoningen in UmbriŽ

 Ga naar verhuur vakantiewoningen in Toscane

Uw portaalsite over Italië: www.casa-in-italia.com (informatie en verhuur)